zgoda

Zgoda marketingowa a wymuszenie danych osobowych klientów

Wiele firm na polskim rynku prowadzi różne działania marketingowe mające na celu pozyskanie nowych klientów lub utrzymanie już posiadanych. Niestety nie zawsze postępują w tych działaniach uczciwie. Częstymi praktykami jest wymuszanie na konsumentach, którzy nie podejrzewają o złe praktyki firmy, udzielanie zgód marketingowych w zamian za dostęp do pewnych usług bez możliwości wyboru i swobody w podejmowaniu decyzji.

Uzależnienie świadczenia na rzecz Klienta dostępu do konkretnej usługi lub produktu wyłącznie poprzez wyrażenie zgody na przetwarzanie naszych danych osobowych w celach marketingowych, bez nieskrępowanego niczym wyrazu woli jest czynem, świadczącym o wymuszeniu zgód na przetwarzanie naszych danych osobowych.

Zgodnie z art. 7 ust 5 ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych zgodą na przetwarzanie danych osobowych jest takie oświadczenie woli, którego treść jest zgodna z przetwarzaniem danych osobowych tego, kto składa oświadczenie.; zgoda nie może być domniemana lub dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści; zgoda może być cofnięta w każdej chwili.

Niestety często uchybienia dotyczące zgód na przetwarzanie danych osobowych uzależniających wykonanie danej usługi bez możliwości wyboru jej pozyskania, polegają na niewłaściwym sformułowaniu klauzuli zgody, np. udział w danym konkursie był uzależniony również od wyrażenia zgody przez konsumenta na wyrażenie zgody w celach przesyłania informacji marketingowych, w tym także za pomocą poczty elektronicznej oraz przekazanie jego danych innym podmiotom. Często z treści oświadczeń woli dotyczących zgód na przetwarzanie naszych danych osobowych nie wynika, w sposób wyraźny i jasny, na rzecz jakich osób i firm byłyby wykonywane działania marketingowe, a także czego miałyby dotyczyć. Firmy w pełni świadomie fundują nam brak zatem informacji o przewidywanych odbiorcach lub kategoriach odbiorców danych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II SA 3942/04) stwierdził, iż „(…) zgoda (…) nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, lecz winna odnosić się do skonkretyzowanego stanu faktycznego, obejmując tylko określone dane oraz sprecyzowany sposób i cel ich przetwarzania (…)”.

Niestety spora część firm nie umożliwia osobom, które mają otrzymać np. w promocji daną usługę, swobody i niczym nieskrępowanego wyrażenia woli w przedmiocie zgody na przetwarzanie ich danych w celach marketingowych, nie pozostawiając fakultatywności i dowolności w kwestii wyrażenia ww. zgody. Doprowadza to do wymuszenia pozyskania zgody na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych.

Zgodnie z obecnie jeszcze obowiązującą ustawą o ochronie danych osobowych – art. 32 ust. 1 pkt 8 każdemu z nas przysługuje prawo do kontroli przetwarzania naszych danych osobowych, zawartych w zbiorach danych, a także do odwołania w każdym czasie wyrażonej wcześniej zgody. Natomiast mając na uwadze art. 23 ust. 1 pkt 4 i 5 tzn. kiedy administrator danych pragnie przetwarzać nasze dane osobowe w celach marketingowych lub chce przekazywać nasze dane innemu administratorowi danych, wówczas mamy prawo do wniesienia sprzeciwu wobec takiego przetwarzania naszych danych osobowych.

Mając na uwadze rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych, które zacznie nas wszystkich obowiązywać od dnia 25 maja 2018 r. zgoda osoby, której dane dotyczą, oznacza dobrowolne, konkretne, świadome i jednoznaczne okazanie woli, którym osoba, której dane dotyczą, w formie oświadczenia lub wyraźnego działania potwierdzającego, przyzwala na przetwarzanie jej danych osobowych.

Jeżeli przetwarzanie dotyczy różnych celów, potrzebna jest odrębna zgoda na wszystkie cele i nie może być tak sformułowana, iż nie pozostawia osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej możliwości swobodnego wyboru – alternatywnego sposobu pozyskania danej usługi (przepisy RODO są w tym zakresie zbieżne z dotychczasową linią orzecznictwa WSA i NSA, np. sygn. akt NSA i OSK 1317/11).

Dotychczas za naruszenie przetwarzania danych osobowych kary dla nieuczciwych administratorów wynosiły do 50.000 zł, jednakże po wejściu w życie ww. rozporządzenia kary te mogą wynieść nawet do 20 000 000 EUR, a w przypadku przedsiębiorstwa nawet do 4% jej całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, przy czym zastosowanie ma kwota wyższa.

Degradacja naszej tożsamości do roli posłusznego klienta, bez możliwości wyrażania własnej nieprzymuszonej woli, w świecie skomercjalizowanego rynku jest sytuacją bijącą dalece na alarm.

Każdemu z nas, w sytuacji braku jasnych i transparentnych zasad i celów przetwarzania naszych danych osobowych przez przedsiębiorstwa i inne osoby prawne, powinna zapalać się lampka kontrolna, która spowoduje, że nierzetelne i nieuczciwe praktyki rynkowe będą eliminowane. Pamiętajmy, że szacunku wobec nas, jako klientów, możemy nauczyć podmioty marketingowe wyłącznie naszą czujnością i szczególną uwagę i dbałością w tym zakresie. W razie wątpliwości postępowania takich podmiotów zawsze może udać się po poradę do specjalisty z zakresu ochrony danych osobowych.

Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email