samochód

Prowadzenie pojazdu bez uprawnień

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Podczas jazdy samochodem na rodzinną wycieczkę zostajemy zatrzymani przez patrol policji do rutynowej kontroli. Policjanci grzecznie proszą o dokument prawa jazdy celem weryfikacji uprawnień prowadzącej pojazd. Jakie rozczarowanie jednak nas czeka, gdy po upływie chwili policjanci proszą żonę o opuszczenie miejsca dla kierowcy, zakazując jej dalszej jazdy. Zdezorientowani małżonkowie otrzymują informację: „Żona już dalej nie pojedzie”, a uśmiechniętej dotychczas kobiecie mina rzednie, bowiem dodatkowo otrzymuje blankiet mandatowy wypisany na kwotę 500 zł.

Podobnych sytuacji, opisanych jak wyżej, zdarza się sporo na naszych drogach. Zapewne czytający zastanawiają się, co może być przyczyną zakazu prowadzenia pojazdu.

Prawo polskie sankcjonuje kilka sytuacji, gdy kierowca nie powinien i nie może poruszać się po drogach, prowadząc pojazd mechaniczny. Ujawnia się coraz więcej osób podczas rutynowych kontroli, które nie posiadają prawa do kierowania pojazdem.

Brak blankietu prawa jazdy w trakcie prowadzenia pojazdu

Prawo o ruchu drogowym w art. 38 wymaga od uczestników ruchu drogowego posiadania w trakcie poruszania się pojazdem i okazywania na żądanie uprawnionego organu odpowiednich dla danego rodzaju pojazdu lub kierującego dokumentów, tj.:

  • dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdem;
  • dokumentu stwierdzającego dopuszczenie pojazdu do ruchu;
  • dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki ubezpieczeniowej z ww. tytułu.

Ustawa nie wymaga od nas posiadania w trakcie jazdy samochodem dowodu osobistego.

Natomiast zgodnie z art. 95 Kodeksu wykroczeń: „kto prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu pojazd, nie mając przy sobie wymaganych dokumentów, podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany”.

Już niedługo osoby zapominalskie będą mogły uniknąć mandatu za brak dokumentów przy kontroli, ponieważ Ministerstwo Cyfryzacji szykuje wdrożenie w III kwartale 2018 r. aplikacji mDokumenty, za pomocą której będziemy mogli okazywać w naszym smartfonie policji prawo jazdy, polisę OC samochodu czy dowód rejestracyjny pojazdu.

Brak uprawnień do prowadzenia pojazdów

Zgodnie z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń: „kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze grzywny”.

Wysokość grzywny może wynieść nawet 5 000 zł za ww. wykroczenie. Zgodnie z taryfikatorem mandatowym, w trakcie kontroli policjant może wymierzyć nam mandat w wysokości 500 zł.

Jednakże 1 czerwca 2017 r. został znowelizowany art. 180a Kodeksu karnego: „kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

W związku z powyższym osoby, którym cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdem, a pomimo zakazu kierowania przez nie pojazdem mechanicznym nie dostosują się do ww. zakazu, narażają siebie na postępowanie sądowe, zastosowanie sankcji karnych, w tym na orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres od roku do nawet 15 lat.

Najczęściej orzeczenie o cofnięciu decyzji wydanej przez starostę dotyczącej uprawnienia do kierowania pojazdem mechanicznym wiąże się z konkretnymi sytuacjami, tj.:

  • zakazem prowadzenia pojazdów w związku ze znajdowaniem się przez sprawcę w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego;
  • naruszeniem przez sprawcę, chociażby nieumyślnie, zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym, lub powietrznym powodującym nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała tzw. „powyżej dni 7”;
  • sprowadzeniem przez sprawcę katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, lub jej bezpośredniego niebezpieczeństwa;
  • ucieczką z miejsca zdarzenia drogowego przez sprawcę – art. 44 ust 2 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jeżeli w wypadku jest zabity lub ranny, kierujący pojazdem jest obowiązany pozostać na miejscu wypadku, a jeżeli wezwanie pogotowia lub policji wymaga oddalenia się – niezwłocznie powrócić na to miejsce;
  • unikaniem kontroli drogowej;
  • kierowaniem pojazdem mechanicznym po drodze z wygasłymi uprawnieniami (np. oczekujemy na ponowne wydanie decyzji starosty w związku z upływem okresu, na jaki wydano nam dotychczasowe prawo jazdy, z uwagi na dużą wadę wzroku, która predysponuje nas do jej kontroli przez lekarza);
  • przekroczeniem w okresie roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy 20 punktów, a także ponowne przekroczenie 24 punktów karnych, które zostały nam wymierzone za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, w czasie 5 lat od dnia skierowania nas na kurs reedukacyjny oraz niestawienia się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Pamiętajmy, że niezastosowanie się do ww. zakazu sprowadza na nas groźbę prowadzenia przeciwko nam postępowania sądowego, a art. 244  Kodeksu karnego przewiduje, iż niestosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów podlega karze pozbawienia wolności od trzech miesięcy do lat 5. Nadto sąd w takim przypadku wydaje orzeczenie o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Odrębnym przypadkiem są sytuacje, w których osoby nieposiadające nigdy uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym, pomimo ich braku, decydują się na ich kierowanie.

W takiej sytuacji naruszamy art. 94 Prawa wykroczeń, narażając się tym samym na orzeczenie wobec nas przez sąd grzywny w wysokości do 5 000 zł.

Czasowe zawieszenie prawa jazdy

Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku, gdy upłynął termin ważności prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem – jeżeli dokument ten został przesłany przez organy kontroli ruchu drogowego.

Policjant na podstawie art. 135 ustawy o ruchu drogowym ma obowiązek zatrzymać prawo jazdy kierującemu wobec przekroczenia przez niego dopuszczalnej prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

W sytuacji, gdy mamy problem z decyzjami administracyjnymi dotyczącymi uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, warto udać się do prawnika celem wyjaśnienia naszych wątpliwości natury prawnej.

Rafał Kufieta

Kancelaria Prawna Rafał Kufieta

Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email