Prawo autorskie w kontekście Prawa budowlanego

Obiekty budowlane, a także inwestycje budowlane są przygotowywane na podstawie dokumentacji projektowej. Realizując nasze zamierzenia budowlane, nierzadko spotykamy się z problemami dotyczącymi wyłączności na prace projektowe oraz brakiem porozumienia z projektantem w zakresie koncepcji naszej inwestycji. Projekt budowlany czasami stanowi innowacyjne podejście do architektury. Kiedy zatem mamy do czynienia z ochroną prawa autorskiego w zakresie czynności wykonywanych na podstawie prawa budowlanego?

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 z pózn. zm.), prawną ochroną objęte są m.in. utwory architektoniczne, utwory architektoniczno- urbanistyczne i utwory urbanistyczne. Mając powyższy zapis na uwadze, z ochrony prawnej  będą zatem korzystać projekty dokumentacji technicznej: plany, zarysy, szkice, rysunki, modele i projekty.

Aby projekty, o których wyżej wspominano, mogły korzystać z ochrony przewidzianej przepisami prawa autorskiego, muszą odznaczać się oryginalnym, twórczym charakterem, ustalonym w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.  Muszą być unikalne, również w zakresie rozwiązań technicznych i praktycznego ich zastosowania, a nadto zgodnie z Prawem budowlanym winny być sporządzone przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi zezwalającymi na wykonywanie konkretnych czynności projektowych w świetle przepisów Prawa budowlanego i administracyjnego.

Zgodnie z linią orzecznictwa sądów polskich, twórcy projektów otrzymują ochronę z tytułu praw autorskich tylko na estetyczne elementy, a nie funkcjonalne w strukturze projektu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2003 r., sygn. akt I Aca 510/03).

W rozumieniu przepisów prawa autorskiego nadzór nad sposobem wykonywania utworu może sprawować jego twórca. Biorąc powyższe pod uwagę, architekt / projektant ma prawo, a czasem i obowiązek, sprawować nadzór autorski nad zgodnością wykonywanych prac budowlanych z zaprojektowanymi rozwiązaniami.

Prawo autorskie przewiduje, iż twórca ma prawo do integralności jego utworu, a także do niezmienności jego treści i formy. Prawo budowlane jednakże daje możliwość Inwestorowi na zmianę osoby projektanta, który sprasowuje nadzór autorski nad realizacją projektu. Zarówno prawo autorskie, jak i budowlane pozwala na dokonywanie mało istotnych zmian projektu w trakcie prowadzonych prac budowlanych, lecz zmiany te nie mogą odbiegać w sposób znaczący od zaprojektowanego pierwotnie utworu. W razie wprowadzenia modyfikacji należy do projektu budowlanego dołączyć wszystkie rysunki techniczne oraz opisy dokonanych zmian wraz z odpowiednimi adnotacjami i opieczętowaniem przez uprawnionego projektanta. Pamiętajmy, iż twórca ma prawo kontroli zmian poczynionych w projekcie jego autorstwa.

Nadto art. 61 prawa autorskiego przewiduje, iż nabywając egzemplarz projektu, możemy go zastosować wyłącznie na jednej budowie. Nie wolno nam zatem czynić z niego ponownego użytku przy realizacji innej inwestycji budowlanej. Nie oznacza to, że nie możemy ponownie skorzystać z pomysłu i rozplanowania np. elementów architektonicznych, jednakże projekt musi zostać ponownie w całości przygotowany przez jego twórcę i spełnić wymogi przewidziane prawem budowlanym.

Mając na uwadze możliwości, jakie daje w dzisiejszych czasach Internet, przy zakupie projektu z sieci powinniśmy upewnić się, czy projekt, który kupiliśmy, spełnia wymogi przewidziane prawem autorskich oraz budowlanym. W takiej sytuacji warto uzyskać poradę prawną lub poprosić o sporządzenie odpowiedniej umowy celem zabezpieczenia własnych interesów oraz praw autorskich projektanta.

 

Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email