roboty budowlane

Odpowiedzialność finansowa inwestora na budowie

Podwykonawca nierzadko bywa najsłabszym ogniwem w stosunku łączącym go z inwestorem i generalnym wykonawcą, dlatego też przepisy Kodeksu cywilnego przewidują jego dodatkową ochronę wprowadzając solidarną odpowiedzialność inwestora i generalnego wykonawcy.

Odpowiedzialność solidarna w praktyce

Solidarna odpowiedzialność za zapłatę należności oznacza w praktyce, że podwykonawca będący wierzycielem może domagać się zapłaty należnego mu wynagrodzenia zarówno od generalnego wykonawcy, jak i inwestora na takich samych zasadach. W praktyce nagminnie występują przypadki, w których to generalni wykonawcy nie wywiązują się ze swoich zobowiązań finansowych względem podwykonawców. Z uwagi na nierówność pozycji podwykonawcy w stosunku do inwestora i generalnego wykonawcy, taka ochrona jest uzasadniona i konieczna.

Należy również pamiętać, że odpowiedzialność na wyżej wskazanych zasadach dotyczy nie tylko stosunku inwestora – generalny wykonawca – podwykonawca (z odpowiedzialnością solidarną inwestora za brak zapłaty ze strony generalnego wykonawcy), ale także stopni niższych, tj. odpowiedzialności generalnego podwykonawcy wobec dalszego podwykonawcy w układzie: generalny wykonawca – podwykonawca – dalszy podwykonawca.

Inwestor i wykonawca dwa bratanki przy odpowiedzialności solidarnej

Uzyskanie należnego wynagrodzenia od inwestora może wydawać się czasami tytaniczną pracą, ale należy podejmować kroki, które pomogą nam w odzyskaniu naszych należności.

Etap wstępny – w trakcie realizacji kontraktu:

  • w przypadku rozpoczynającego się kontraktu koniecznymi czynnościami – poza oczywiście zawarciem umowy koniecznie w formie pisemnej – z punktu widzenia wykonawcy albo podwykonawcy jest prawidłowe zgłoszenie do inwestora albo (w przypadku podwykonawcy) do generalnego wykonawcy. Oznacza to, że inwestor musi pozyskać niekwestionowaną wiedzę o istotnych warunkach umowy – w szczególności jej przedmiocie i kwotach do zapłaty, które będą określały zakres jego odpowiedzialności. Pamiętajmy, że pominięcie nawet jednego z istotnych postanowień umownych może wykluczyć solidarną odpowiedzialność inwestora.
  • w przypadku reprezentowania inwestora (albo innego podmiotu ponoszącego ryzyko odpowiedzialności solidarnej, np. generalnego wykonawcy) – poza umową – konieczne jest opracowanie takiej procedury i strategii działania, która wyeliminuje ryzyko podwójnej odpowiedzialności, w szczególności forma bezpośrednich płatności na rzecz podwykonawców lub dalszych podwykonawców z pominięciem generalnego wykonawcy tych części wynagrodzenia, które tym podmiotom przysługują.

 Zakończenie budowy i co dalej z zapłatą za wykonaną pracę

W przypadku zakończonej inwestycji i konieczności dochodzenia  zapłaty w ramach solidarnej odpowiedzialności, należy w etapie wstępnym:

  • pozyskać dokumenty do sprawy przede wszystkim umowę zawartą z generalnym wykonawcą, zgodę inwestora na zawarcie tej umowy (w tym także okoliczności świadczące o zgodzie dorozumianej), ale także wszelką korespondencję mailową, protokoły, dziennik budowy, które mogą być również w posiadaniu osób trzecich,
  • przeanalizować zebrane dokumenty, które mają rozstrzygającą wagę, szczególnie kiedy wdajemy się w spór przed sądem. Sprawdzenie czy na podstawie dostarczonych dokumentów zachodzą przesłanki warunkujące solidarną odpowiedzialność inwestora,
  • wykonać oględziny. Jeżeli jest to jeszcze możliwe, zaznajomić się z terenem budowy i zakresem wykonanych przez podwykonawcę prac,
  • podjąć współpracę z rzeczoznawcą budowlanym, celem wydania przez niego opinii np. o zakresie wykonanych robót i ich jakości. Kancelaria współpracuje obecnie z Polskim Związkiem Inżynierów i Techników Budownictwa.
  • ustalić stan faktyczny, czyli dokładnie co, gdzie się wydarzyło i jakie są na to dowody na piśmie, świadkowie, inne środki dowodowe,
  • przeanalizować właściwe przepisy oraz adekwatne orzecznictwo wydane na gruncie odpowiednich przepisów oraz w jak najbliższym stanie faktycznym. Dobrym przykładem jest zmieniające się orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawie odpowiedzialności inwestora za zapłatę dla wynagrodzenia dla podwykonawców,
  • ustalić strategię dalszego działania.

Podwykonawca a sądowa i pozasądowa torpeda działań

W dalszej kolejności należy wybrać drogę następnych kroków. Prawo przewiduje dwie możliwości sposobu załatwienia naszych spraw:
  • drogę pozasądową (polubowną),
  • drogę sądową.

budowa 1


 

Kancelaria zazwyczaj rekomenduje podjęcie w pierwszej kolejności drogi polubownej a dopiero w drugiej kolejności drogi sądowej. O wyborze strategii działania zawsze decyduje wiele czynników, takich jak np. siła pozycji prawnej, wypłacalność przeciwnika, posiadany czas na odzyskanie środków, skłonność do kompromisu i wzajemnych ustępstw i wiele innych.

Etap polubowny:

  • Mogą być prowadzone, jeżeli mamy silną pozycję negocjacyjną. W tym przypadku zakładany jest pewien poziom oczekiwań. Pośrednim celem negocjacji może być np. uzyskanie dokumentu poświadczającego uznanie roszczenia.
  • Kancelaria współpracuje z Centrum Mediacyjnym specjalizującym się m.in. w sprawach budowlanych. Mediator może zaproponować drugiej stronie rozmowy mające przede wszystkim na celu ugodowe zakończenie sprawy. Plusem tego rozwiązania jest szybkość, możliwość osiągnięcia celów, o które trudno na drodze sądowej.
  • Ta droga jest możliwa w sytuacjach klarownych, w których dysponuje się dokumentami takimi jak umowa, protokoły czy faktury. Celem w tym przypadku jest przede wszystkim uzyskanie należnego wynagrodzenia.
Jeżeli należne wynagrodzenie nie zostanie odzyskane na etapie polubownym, należy przejść do kolejnego etapu, etapu sądowego.

Etap sądowy :

  • sporządzenie pozwu, w którym powoływane są wszystkie dowody i twierdzenia, załączana jest pozyskana dokumentacja, wskazywani są ewentualni świadkowie,
  • opracowanie wniosku o zabezpieczenie, poprzedzonego wywiadem o stanie majątkowym inwestora. Zabezpieczenie ma na celu zapewnienie wykonalności wyroku po wygraniu sprawy. Sąd może zabezpieczyć środki na rachunku bankowym, zająć nieruchomość, itp.
  • odpowiedzenie na polemikę przeciwnika, po wniesieniu pozwu sąd zazwyczaj wydaje nakaz zapłaty, który wraz z pozwem wysyła do przeciwnika. Ten zaś może złożyć sprzeciw, na który powinniśmy odpowiedzieć.
  • bieżące ustalanie stanu sprawy, poprzez regularne badanie akt sprawy lub uzyskiwanie telefonicznych informacji o podjętych działaniach sądu oraz przekazywanie tych informacji Klientowi, na bieżąco i w formie comiesięcznych raportów
  • organizowanie spotkań, wideokonferencji, prowadzenie innego rodzaju korespondencji przed istotnymi z punktu widzenia procesowego wydarzeniami, takimi jak np. rozprawa z przesłuchaniem stron i ustalanie wspólnej strategii.
Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email