Artykuły

Obowiązek poniesienia kosztów windykacji przez dłużnika

Skuteczne dochodzenie przez przedsiębiorców wierzytelności, w szczególności w sprawach o wykonanie robót budowlanych, jest czasochłonnym i kilkuetapowym procesem, podczas którego coraz częściej niezbędna jest pomoc wyspecjalizowanej kancelarii prawnej lub firmy windykacyjnej. Chcąc zwiększyć skuteczność swoich działań, przedsiębiorcy branży budowlanej oraz reprezentujący ich windykatorzy poszerzają zakres podejmowanych czynności windykacyjnych, co wpływa na wysokość kosztów odzyskiwania należności.

Obowiązujący stan prawny pozwala na żądanie od dłużnika zwrotu poniesionych nakładów związanych z brakiem płatności w terminie z tytułu transakcji handlowych między przedsiębiorcami. Możliwość ta wynika z implementacji do polskiego ustawodawstwa dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z 16 lutego 2011 r. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych z 8 marca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 403, ze zm.): wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.

Oprócz kwoty, o której mowa w ust. 1, wierzycielowi przysługuje również zwrot, w uzasadnionej wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających tę kwotę.

W pierwszym przypadku (ust. 1) wierzyciel posiada prawo bez wzywania dłużnika do zapłaty, do doliczenia do kwoty zadłużenia, powstałego np. z tytułu braku płatności za wykonaną usługę budowlaną, równowartości 40 euro. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z 11 grudnia 2015 r. (sygn. akt – III CZP 94/15), rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 euro, przewidziana w art. 10 ust. 1 ustawy z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty te zostały poniesione. Roszczenie o rekompensatę w wysokości 40 euro powstaje po upływie terminów zapłaty ustalonych w umowie lub ustalonych zgodnie z art. 7 ust. 3 i art. 8 ust. 4 tej ustawy.

Dochodzenie przez wierzyciela od dłużnika zwrotu kosztów odzyskiwania należności w kwocie przewyższającej odpowiednik 40 euro, wymaga szczegółowego udokumentowania podjętych czynności oraz związanych z tym nakładów finansowych.

Wykazanie poniesionych kosztów windykacji i obciążenie dłużnika kosztami dochodzenia należności

Aby obciążyć dłużnika kosztami windykacji, wierzyciel najpierw musi je faktycznie ponieść i przedstawić dowody na to, że w rzeczywistości pokrył koszty odzyskania długu.

Warto zwrócić uwagę na to, iż na zabezpieczenie przyszłego dochodzenia wydatków związanych z ewentualnym nieterminowym regulowaniem zadłużenia bardzo dobrym pomysłem jest zawarcie stosownego postanowienia w umowie na roboty budowlane, zgodnie z którym zamawiający zobowiąże się do pokrycia w razie zwłoki również kosztów związanych z tym opóźnieniem.

Do kosztów odzyskania należności (poza ustawowymi lub umownymi odsetkami) można zaliczyć m.in.:

– koszty korespondencji kierowanej do dłużnika, celem wezwania go do zapłaty;

– koszty obsługi windykacyjnej zapłacone kancelarii prawnej lub innemu zewnętrznemu podmiotowi obsługującemu przedsiębiorcę.

Do ostatniej grupy wydatków wierzyciela zasadna jest kwalifikacja wydatków poświęconych na poszukiwanie majątku dłużnika, na którym można zabezpieczyć roszczenie, nakładów pieniężnych przeznaczonych na korespondencję z dłużnikiem i wyjazdy terenowe podjęte w celu przeprowadzenia negocjacji z dłużnikiem. Z tych ostatnich czynności dla celów dowodowych istotne jest przygotowanie odpowiedniego raportu zawierającego opis przebiegu spotkania lub notatkę podpisaną przez dłużnika, potwierdzającą zawarte ustalenia.

Najczęściej jednak kosztami windykacji będzie prowizja przekazana kancelarii prawnej po ściągnięciu długu.

Zasadniczo dochodzenie kosztów odzyskania należności – na podstawie art. 10 ust. 2 stawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych – skuteczne jest po wyegzekwowaniu należności od dłużnika i pokryciu wszelkich wydatków, o których zwrot będzie wzywany dłużnik. Wtedy też wierzyciel reguluje na rzecz firmy windykacyjnej umowną prowizję, a następnie wystawia dłużnikowi do zapłaty notę obciążeniową w wysokości zapłaconej prowizji i innych poniesionych kosztów.

W razie braku zapłaty przez dłużnika rekompensaty za nieterminową płatność i związane z tym poniesione wydatki, wierzyciel może dochodzić swojego roszczenia przed sądem.

Podsumowując wskazać trzeba, iż na podstawie obowiązujących przepisów możliwe jest skuteczne dochodzenie wszelkich poniesionych i udokumentowanych kosztów windykacji w sprawach budowlanych. Zainwestowane w proces windykacyjny nakłady powinny zostać zwrócone przez dłużnika, co sprawia, iż w konsekwencji bilans wierzyciela związany z przekazaniem ściągnięcia długu firmie windykacyjnej, wychodzi na „zero”.

Rafał Kufieta

Kancelaria Prawna Rafał Kufieta

Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email