Kto i kiedy może ubiegać się o kompensatę państwową?

Ustawa o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych obowiązuje od 21 września 2005 r. Na jej mocy ofiary niektórych przestępstw oraz ich najbliżsi mogą ubiegać się o przyznanie kompensaty. Główną przyczyną wprowadzenia niniejszej ustawy do polskiego porządku prawnego była niewykrywalność sprawców przestępstw i tym samym niemożność zrekompensowania ofierze przestępstwa jej szkód i strat. Nawet więc w przypadku orzeczenia na rzecz ofiary obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, kiedy wyegzekwowanie tych świadczeń nie było możliwe.

Kto może ubiegać się o kompensatę państwową?

Zgodnie z ustawą, osobą uprawnioną do uzyskania kompensaty jest przede wszystkim ofiara przestępstwa, czyli osoba fizyczna, która na skutek przestępstwa umyślnego, popełnionego z użyciem przemocy, doznała ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, trwających dłużej niż 7 dni. Chodzi tutaj głównie o uszczerbek na zdrowiu powodujący utratę wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia, powodujący ciężkie kalectwo, wywołujący chorobę nieuleczalną lub chorobę długotrwałą realnie zagrażającą życiu, całkowitą lub znaczną utratę zdolności do wykonywania pracy zawodowej lub też trwałe zeszpecenie bądź zniekształcenie ciała.

W przypadku, gdy ofiara ponosi śmierć w wyniku przestępstwa, istnieje możliwość przyznania kompensaty osobie jej najbliższej, czyli małżonkowi lub osobie pozostającej z ofiarą we wspólnym pożyciu, wstępnemu lub zstępnemu ofiary czy osobie pozostającej z ofiarą w stosunku przysposobienia.

Kiedy można ubiegać się o kompensatę państwową?

Kompensata przyznawana jest wtedy, gdy czyn zabroniony został popełniony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na szkodę osoby mającej miejsce stałego pobytu na tym terytorium lub na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W kwestii wysokości kompensaty – jest ona ograniczona jedynie do wysokości, w jakiej osoba uprawniona nie może uzyskać pokrycia straconych zarobków, innych środków utrzymania lub kosztów związanych z leczeniem, rehabilitacją czy pogrzebem od sprawcy lub sprawców czynu zabronionego, z tytułu ubezpieczenia lub ze środków pomocy społecznej.

Wysokość kompensaty jest również ograniczona kwotowo i nie może przekroczyć 25 tys. zł, a gdy ofiara poniosła śmierć – kwoty 60 tys. zł.

Jaki jest termin na złożenie wniosku o kompensatę?

Termin ten wynosi 3 lata, licząc od dnia ujawnienia się skutków czynu zabronionego. Wniosek można złożyć w terminie do 5 lat od dnia popełnienia przestępstwa. Uchybienie terminowi przez osobę uprawnioną powoduje wygaśnięcie uprawnienia do żądania rekompensaty.

Kompensacja państwowa nie została wprowadzona do polskiego porządku prawnego w celu zastąpienia instytucji zadośćuczynienia za szkody i cierpienia zadane ofierze. Ingerencja państwa następuje jedynie wówczas, gdy osoba pokrzywdzona przestępstwem nie może otrzymać jakichkolwiek środków od sprawcy ani z żadnego innego źródła, takiego jak ubezpieczenie czy pomoc społeczna. Kompensata państwowa pełni funkcję pomocniczą i wyrównującą te straty materialne ofiary lub bliskiej jej osoby, które w żaden sposób nie mogą zostać pokryte.

Rafał Kufieta

Kancelaria Prawna Rafał Kufieta

Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email