dzieci

Dziedziczenie długów przez małoletnie osoby

Śmierć bliskich nam osób to proces trudny dla każdego z nas. Niestety wiąże się on często z problemami nieuregulowanych zobowiązań spadkodawcy. Niestety w sidła wierzycieli wpadają również małoletnie dzieci. Niejednokrotnie w mediach usłyszeć można historie niewinnych dzieci, które zmuszone zostały w wieku zaledwie kilku lat do spłaty ogromnych długów swoich zmarłych dziadków i wujków.

Zdolność do dziedziczenia posiadają zarówno dorośli, jak również małoletnie dzieci.

Nadto, zgodnie z brzmieniem art. 927 § 2 Kodeksu cywilnego:

„dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe”.

Jak widać, ustawodawca dopuszcza i reguluje w przepisach krąg osób, które mogą stać się spadkobiercami, nie ograniczając w żaden sposób możliwości spadkobrania małoletnim i dzieciom jeszcze nie narodzonym.

Korzystną oczywiście sytuacją jest nabywanie spadku, który posiada aktywa. Jednakże w sytuacji, gdy masa spadkowa zawiera wyłącznie same długi, spadek staje się jedynie kłopotem dla bliskich osób spadkodawcy.

Jak chronić małoletnie dzieci przed niechcianym spadkiem?

Na szczęście 18 października 2015 r. zostały znowelizowane przepisy dotyczące dziedziczenia przez małoletnie dzieci. Ustawodawca wyszedł naprzeciw problemom dzieci obdarowywanych przez los niechcianym spadkiem i zmienił przepisy Kodeksu cywilnego w tej mierze.

W razie dziedziczenia spadku przez osobę małoletnią stosuje się zasadę określoną w art. 1015 § 2 Kodeksu tj.

„ gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza”.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, iż przyjmujący odpowiada za długi spadkowe wyłącznie do wartości określonej w spisie inwentarza i ograniczona jest do wartości majątku pozostawionego przez spadkodawcę, zatem nie może ona przekroczyć dodatniej wartości masy spadkowej.

Nadto, każdy z rodziców, lub opiekunów prawnych małoletniej osoby może w imieniu dziecka odrzucić spadek. Jest to skuteczny i bezpieczny sposób na pozbycie się ewentualnych roszczeń wierzycieli spadkodawcy. W takiej sytuacji należy wystąpić z wnioskiem do Sądu Rodzinno – opiekuńczego o wydanie zezwolenia przez sąd na dokonanie czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniego dziecka.

Do wniosku należy dołączyć odpis aktu urodzenia dziecka, dowód wniesienia opłaty sądowej w wysokości 40,00 zł oraz odpis akt zgonu osoby, której spadek w imieniu dziecka chcemy odrzucić.

Należy również do wniosku dołączyć potwierdzenie odrzucenia spadku przez nas/lub małżonka, a także wskazanie kuratora procesowego – część sądów wymaga wskazania osoby kuratora dla małoletniego dziecka. Kuratorem w tym przypadku nie może być żaden z rodziców, ponieważ ważnym aspektem jest tutaj interes prawny dziecka.

Wniosek o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniego dziecka należy złożyć nie później niż 6 miesięcy od chwili dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy. Ta data jest istotna, z uwagi na zawity termin do dokonania czynności odrzucenia spadku w imieniu małoletniej osoby, tj. 6 miesięcy, gdy dowiedzieliśmy się o śmierci spadkodawcy, a nie od rzeczywistej data śmierci spadkodawcy.

Jednakże bieg terminu przedawnienia do dokonania czynności w imieniu małoletniego do odrzuceniu spadku ulega przedłużeniu – przestaje biec – do czasu uzyskania przez nas prawomocnego postanowienia o wyrażeniu zgody na ww. dokonanie czynności.

„Termin na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego przestaje biec w czasie postępowania o zgodę sądu, ale niezwłocznie po jej uzyskaniu należy złożyć oświadczenie” – postanowienie Sądu Najwyższego z 28 września 2016 r. sygn. III CSK 329/15.

Kolejnym krokiem jest złożenie u notariusza (jest to stosunkowo szybsza forma wobec postępowania o odrzucenie spadku prowadzonego przez sądu) oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu naszego małoletniego dziecka.

Pamiętajmy, że nie należy zwlekać z przeprowadzeniem ww. czynności, albowiem unikniemy dodatkowego stresu związanego z ewentualnymi sprawami sądowymi wytaczanymi przez wierzycieli spadkodawcy.

Warto przed podjęciem czynności związanych z przyjęciem lub odrzuceniem spadku w imieniu małoletniej osoby skonsultować nasze kroki z prawnikiem.

 

Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email