Donoszenie jednak opłacalne?

W ferworze życia codziennego oraz ilości spraw, które spadają co i rusz na nas, często zapominamy o naszych obowiązkach podatkowych. Nie wiemy jakie dokumenty złożyć do urzędu skarbowego, więc ich nie składamy, nie płacimy w terminie podatku, albo nieświadomie pomniejszamy wartość czynności handlowej. Co robić, gdy nagle dostaliśmy olśnienia, że samochód kupiony pół roku temu powinien być zgłoszony na odpowiednim druku do urzędu skarbowego, a pieniądze ze sprzedaży mieszkania nie zostały opodatkowane i grozi nam miano przestępcy skarbowego?

Czy donoszenie jest opłacalne?

Ustawodawca zostawił dla spóźnialskich i zapominalskich furtkę, przez którą w łatwy sposób można wejść i uniknąć kary. Pamiętajmy jednak, że w procedurze karno-skarbowej nikt nie udzieli nam upomnienia, jak w procedurze mandatowej w postępowaniach powszechnych o wykroczenia na podstawie przepisów np. Prawa o ruchu drogowym.

Prawo karno-skarbowe jest jednak „miłosierne” dla petentów, jeżeli sam petent „doniesie” na siebie w majestacie prawa.

Zgodnie bowiem z art. 16 kodeksu karno-skarbowego nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.

Co oznacza taki zapis w praktyce ?

Podatnik musi dokonać samo denuncjacji, czyli potocznie winien sam na siebie donieść organom skarbowym. Ważne jest, aby ujawnić organowi okoliczności, jakie wiązały się z popełnionym przez nas wykroczeniem skarbowym lub przestępstwem skarbowym. Zgodnie z powyższym przepisem, należy wskazać wszystkich współsprawców ww. czynów. Jeżeli nie wskażemy, chociażby jednego współdziałającego, niestety z instytucji czynnego żalu nie będziemy mogli skorzystać.

Jednak to nie wszystko, prawo bowiem narzuca na nas odpowiedni czas, w jakim możemy donieść sami na siebie, tj. do czasu, gdy organ skarbowy nie miał jeszcze udokumentowanej wiadomości o popełnieniu przez nas czynu zabronionego. Zatem, jeżeli otrzymaliśmy wezwanie od przemiłych Pań lub Panów oskarżycieli skarbowych, to niestety nie możemy już skorzystać z dobrodziejstw ww. instytucji.  Należy bowiem pamiętać, iż po rozpoczęciu przez organ ścigania czynności służbowej, w szczególności przeszukania, czynności sprawdzającej lub kontroli zmierzającej do ujawnienia przestępstwa skarbowego, lub wykroczenia skarbowego, chyba że czynność ta nie dostarczyła podstaw do wszczęcia postępowania o ten czyn zabroniony, nie możemy już skorzystać z instytucji czynnego żalu.

Dodatkowo musimy we wskazanym przez organ prowadzący postępowanie terminie uiścić niezapłaconą należność podatkową lub jeżeli nasz czyn nie polega na uszczupleniu należności publicznej, a jest zagrożony obligatoryjnym przepadkiem przedmiotu, powinniśmy te przedmioty złożyć organowi ścigania a w razie niemożności ich złożenia, uiścić ich równowartość pieniężną. Pamiętać należy jednak, iż nie dotyczy to sytuacji, gdy przepadek przedmiotów dotyczyć ma wymienionych w art. 29 pkt 4 ww. kodeksu tj. przedmiot, którego wytwarzanie, posiadanie, obrót, przechowywanie, przewóz, przenoszenie lub przesyłanie jest zabronione. Jeżeli przedmioty podlegające przepadkowi mogą ulec w krótkim czasie zniszczeniu lub uszkodzeniu bądź ich przechowywanie wiąże się ze znacznymi kosztami to zawiadamiający, czyli my sami mamy obowiązek uiścić ich równowartość pieniężną, o czym powiadamia nas organ ścigania.

Zgodnie z zapisami dotyczącymi instytucji czynnego żalu, zawiadomienie – czyli potoczny donos powinien być złożony na piśmie, lub ustnie do protokołu, jednakże nie może on przybrać charakteru anonimu.

Nadto z zapisów art. 16 kodeksu karno-skarbowego nie mogą skorzystać następujące osoby:

  1. kierował wykonaniem ujawnionego czynu zabronionego,
  2. wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, polecił jej wykonanie ujawnionego czynu zabronionego,
  3. zorganizował grupę albo związek mający na celu popełnienie przestępstwa skarbowego, albo taką grupą lub związkiem kierował, chyba że zawiadomienia, o którym mowa w § 1, dokonał ze wszystkimi członkami grupy lub związku;
  4. nakłaniał inną osobę do popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego w celu skierowania przeciwko niej postępowania o ten czyn zabroniony.

Ponadto art. 67 § 3 kodeksu karno-skarbowego nakłada na sprawcę przestępstwa skarbowego polegającego na podrobieniu lub przerobieniu znaku akcyzy, lub upoważnienia do odbioru banderol, zniszczenie środków służących do popełnienia ww. przestępstwa.

Zgodnie z kodeksem karno-skarbowym nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, kto złożył prawnie skuteczną, w rozumieniu przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa albo w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), korektę deklaracji podatkowej i w całości uiścił, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie.  Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe podatnik, który złożył zeznanie, o którym mowa w art. 45ca ust. 6 i 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 i 2048 oraz z 2017 r. poz. 60 i 528), w przypadku gdy zawiera ono błędy lub oczywiste omyłki powstałe z winy organu podatkowego, lub płatnika.

Dlaczego zatem warto donosić sami na siebie i naszych towarzyszy „niedoli” ?.

Należy pamiętać, iż przewidziane kodeksem karno-skarbowym, w porównaniu z kodeksu karnym, niewielkie wydawałoby się kary więzienia i kary grzywny mają jednak swoje duże reperkusje dla naszego codziennego życia. Przecież często potrzeba nam zaświadczeń o niezaleganiu z zapłatą podatków. Nadto brak wiarygodności w oczach organów podatkowych często równa się z brakiem wiarygodności w oczach naszych obecnych lub przyszłych kontrahentów, a to pozbawić nas może sporych dochodów.

W sytuacji, gdy zorientujemy się, iż powinniśmy donieść na siebie samych urzędowi skarbowemu, warto skorzystać z pomocy specjalisty przy redagowaniu ww. pisma, dzięki temu możemy uniknąć stresujących sytuacji w samym urzędzie skarbowym lub na późniejszym etapie w postępowaniu sądowym.

Rafał Kufieta

Kancelaria Prawna Rafał Kufieta

Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email