dług z weksla

Czy można obronić się przed zadłużeniem z weksla in blanco?

Weksle in blanco często są wykorzystywane przez wierzycieli, aby np. zabezpieczyć udzieloną dłużnikowi pożyczkę lub kredyt. W Polsce sporo pozwów kierowanych jest do sądów, których podstawą są zadłużenia dłużników związane z prawami wynikającymi z zabezpieczenia roszczeń wekslami in blanco. Sądy chętnie rozpatrują tego rodzaju pozwy, bo są to sprawy proste i niejednokrotnie najszybsze w procesie. Obecnie można zauważyć w tym zakresie tendencję wzrostową.

Niestety bywa, że weksel in blanco jest nagminnie stosowany w obiegu prawnym, a jego nieprawidłowe wypełnienie z punktu widzenia dłużnika może spowodować lawinę zdarzeń, która jest katastrofalna dla spłacającego dług.

Czy rezygnować z weksla in blanco?

Na pewno należy ostrożnie podchodzić wobec zabezpieczenia wekslem in blanco naszego zobowiązania. Ważnym jest prawidłowo sformułowana deklaracja wekslowa, która powinna być wystawiona zgodnie z naszymi uzgodnieniami z wierzycielem. Mając na uwadze art. 485 § 2, który daje podstawę dla sądu do obowiązkowego wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, w sytuacji, gdy wierzyciel załączy do pozwu oryginał weksla wystawionego albo poręczonego przez dłużnika, nie jako skazujemy siebie poprzez podpisanie weksla in blanco na szybkie i praktycznie bezproblemowe dochodzenie roszczeń przez wierzyciela od dłużnika.

Zdarza się również coraz częściej, iż do wystawionego weksla in blanco wierzyciel świadomie nie wystawił deklaracji wekslowej i wypełnił weksel wbrew wzajemnym ustaleniom stron. W takiej sytuacji nie mamy szans, aby obronić się przed tym, co faktycznie wierzyciel wpisał na wekslu. Deklaracja wekslowa jest zatem przede wszystkim zabezpieczeniem dla dłużnika i to on powinien zabiegać o otrzymanie ww. dokumentu przed podpisanie weksla.

Należy bowiem pamiętać, iż ważność zobowiązania wekslowego nie jest uzależniona od istnienia deklaracji wekslowej (wyrok SN z 28.10.1963 r. II CR 249/63), bowiem tylko kontrola deklaracji wekslowej może spowodować, iż prawidłowo zostanie uzupełniony weksel in blanco, a my nie musimy zamartwiać się o stan naszego portfela.

Na zlecenie, czy z prawem indosowania?

Absolutnie nie wyrażajmy zgody, aby na naszym wekslu wierzyciel wpisał klauzulę „na zlecenie” czy też „prawo indosowania”. Jeżeli w deklaracji wekslowej oraz na samym wekslu umieścimy klauzulę „nie na zlecenie”, czy „bez prawa indosowania”, wówczas mamy realną szansę, aby uniemożliwić zawyżanie kwoty, którą zobligowaliśmy się spłacić z długu, i nie napotkamy w konsekwencji zwiększania kwoty, zadłużenia bowiem część wierzycieli (firm windykacyjnych) działa nieuczciwie i może się zdarzyć, iż nasz weksel nie zostanie wypełniony na ustaloną, lecz zawyżaną kwotę, niż strony ustaliły.

sprawiedliwość

 Zarzuty deską ratunku

Niestety dla dłużników, postępowanie z weksla przed sądem jest proste i niezwykle szybkie. Sąd bowiem opiera się wyłącznie na dokumencie przesłanym przez powoda i na posiedzeniu niejawnym wydaje nakaz zapłaty. Tylko od nas zależy, czy zgłosimy odpowiednie zarzuty wobec roszczenia.

Jak przy każdym postępowaniu sądowym pozwany ma prawo się bronić, czyniąc to w odpowiedź na zarzuty, które stanęły u podstaw pozwu wierzyciela. W przypadku weksla in blanco możemy podnosić:

– zarzuty związane z czynnością prawną,

– zarzuty związane z zachowaniem wierzyciela, np. zrzeczeniem się roszczenia przez wierzyciela, faktem spłacenia całości zadłużenia,

– zarzuty z pozornością indosu, czyli działania na szkodę dłużnika

– zarzuty związane z brakiem umocowania, lub też niezgodnym z prawem umocowaniem, które stanowi podstawę do wręczenia weksla,

– zarzuty dotyczące formy wręczenia weksla, np. niewywiązania się przez wierzyciela ze świadczenia wzajemnego wobec dłużnika, czyli weksel został podpisany, lecz pożyczka nie została udzielona,

– zarzut sfałszowania weksla,

– zarzuty związane z brakami formalnymi weksla, które automatycznie skutkują jego nieważnością, a pomimo tego wierzyciel dochodzi swoich pozornych praw przed sądem w postaci nakazu zapłaty,

– zarzut przedawnienia roszczenia wynikający z upływu okresu w jakim wierzyciel mógł dochodzić swoich praw,

– zarzut dotyczący zmiany treści weksla np. zwiększenie przez inną osobę wartości, na jaką miał być wystawiony weksel.

– zarzut wypełnienia weksla bez podstawy prawnej.

Warto pamiętać, iż wszelkie posiadane przez nas zarzuty i dowody przeciwko wniesionemu przez wierzyciela roszczenia, należy podnieść w terminie określonym przez przepisy prawa, albowiem dowody zgłoszone później niż w czasie przewidzianym dla wniesienia zarzutów, niestety nie zostaną wzięte pod uwagę przez sąd. Warto również pamiętać, iż wierzyciel nie może wypełnić weksla (weksle zabezpieczające pożyczkę lub kredyt), dopóki dłużnik spłaca swoje zobowiązanie wynikające z pożyczki lub kredytu, którego weksel stał się zabezpieczeniem.

Termin do wniesienia zarzutów

Terminem do wniesienia zarzutów w postępowaniu nakazowym w sprawie wydanego nakazu zapłaty z weksla jest termin dwóch tygodni, od dnia doręczenia nam przez listonosza przesyłki z sądu. Zgodnie z art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego pismo musi spełniać wymogi formalne pisma procesowego. Nadto, w razie wniesienia pozwu na formularzu, nasze pismo zawierające zarzuty musi spełniać wymogi formalne, w tym przypadku zgodnie z art. 493 § 2 musi być bezwzględnie wniesione również na formularzu. Brak bowiem zachowania tego formalnego wymogu, może spowodować, że sąd odrzuci nasze pismo (najpierw wzywa nas do uzupełnienia braków formalnych pisma w celu ich uzupełnienia), a nakaz zapłaty uprawomocni się wobec dłużnika.

Warto również w treści zarzutów wnieść o zwolnienie z ponoszenia kosztów procesu, w razie trudnej dla dłużnika sytuacji finansowej, ponoszenie dodatkowo kosztów postępowania może zwiększyć znacząco naszą sumę zadłużenia, albowiem koszty mogą spowodować pogłębienie strat finansowych dłużnika.

Pamiętać także należy o opłacie od wnoszonych zarzutów, bowiem opłata sądowa w takim przypadku wynosi ¾ wartości opłaty od pozwu – zgodnie z art. 19 ust 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – stanowi ona 3,75% wartości przedmiotu sporu.

Jak z powyższego wynika, można obronić się przed postępowaniem sądowym z weksla, lecz należy podnieść odpowiednie zarzuty w piśmie do sądu. W razie problemów ze sformułowaniem zarzutów, warto zwrócić się o pomoc do prawnika, celem przygotowania wspólnie odpowiedniego pisma do sądu.

 

Kancelaria Prawna Rafał Kufieta

 

Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email