Informowanie o schematach podatkowych przy przekształcaniu spółek

Kwestie opodatkowania w sytuacji przekształcenia spółki nabrały nowego wymiaru wraz z wejściem w życie na początku 2019 roku przepisów ordynacji podatkowych związanych z obowiązkiem przekazywania do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: KAS) informacji o schematach podatkowych.

Schematy podatkowe zostały stworzone celem dostarczenia organom podatkowym danych dotyczących potencjalnie agresywnego planowania podatkowego i mają zniechęcać podatników oraz ich doradców do wdrażania uzgodnień mogących stanowić unikanie opodatkowania.

Często się słyszy, że to najczęściej przekształcenia spółek są działaniem zmierzającym do celowego unikania opodatkowania. Takie stwierdzenie z pewnością niesie ze sobą ziarno prawdy. Dokonanie przekształcenia którym nie stoją względy biznesowe i gospodarcze, z dużą dozą prawdopodobieństwa nastawione jest na uniknięcie zapłaty zwiększonego podatku, a tym samym rażąco narusza przepisy prawa podatkowego. Przekształcanie spółek, zwłaszcza w kierunku: spółki kapitałowe – spółki osobowe są bez wątpienia obszarem zwiększonego ryzyka unikania opodatkowania, czemu w obecnym stanie prawnym mają przeciwdziałać właśnie schematy podatkowe.

Pamiętać należy jednak, że zgłaszanie schematów podatkowych krajowych (są jeszcze schematy transgraniczne, które zgłaszane muszą być zawsze)  obejmuje tylko podmioty spełniające kryterium kwalifikowanego korzystającego, przez który rozumie się taki podmiot, którego przychody i koszty albo wartość aktywów przekroczyły w obecnym lub poprzednim roku obrotowym równowartość 10 mln euro lub jeżeli udostępniane lub wdrażane uzgodnienie dotyczy rzeczy lub praw o wartości rynkowej przekraczającej równowartość 2,5 mln euro.

Warto podkreślić, że w definicji tej bierze się pod uwagę nie tylko przychody, ale i wartości aktywów. Tym samym  oceniając spełnienie tego kryteriów, musimy brać pod uwagę wartość posiadanych przez dany podmiot nieruchomości, gruntów, linii produkcyjnych, floty samochodowej, czy stan rachunków bankowych itp. Badanie tego kryterium to pierwsza rzecz jaką należy uczynić przy  krajowych schematach podatkowych.

Ale czym tak właściwe są te schematy podatkowe?

Przez pojęcie to rozumie się uzgodnienie (jako czynność lub zespół powiązanych ze sobą czynności dokonanych lub planowanych, w których co najmniej jedna strona jest podatnikiem lub które mają lub mogą mieć wpływ na powstanie lub niepowstanie obowiązku podatkowego)tóre musi charakteryzować się:

  1. albo kryterium głównej korzyści oraz posiadaniem ogólnej cechy rozpoznawczej;
  2. albo posiadaniem szczególnej cechy rozpoznawczej;
  3. albo posiadaniem innej szczególnej cechy rozpoznawczej.

Należy wyraźnie podkreślić, że przekształcenie spółki samo w sobie nie jest schematem podatkowym, zatem nie ma obowiązki raportowania o nim szefowi KAS. Niemniej takim schematem może być pewien zespół czynności (patrz. def. uzgodnienia), w zakres którego wchodzi przekształcenie, które jest jedynie jednym z etapów służącym do uniknięcia opodatkowania. Czynność przekształcenia w takim wypadku służy bowiem osiągnięciu głównej lub jednej z głównych korzyści jakim są korzyści podatkowe takie jak niepowstanie zobowiązania podatkowego, obniżenie wysokości zobowiązania podatkowego czy odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego. Samo przekształcenie może być zatem neutralne podatkowo, ale wraz z zespołem innych czynności zdeterminowane jest przede wszystkim na osiągnięcie korzyści podatkowych.

Warto zauważyć, że zmiany form prawnych spółek handlowych nie są nielegalne, lecz każda czynność nawet taka, która w świetle przepisów prawa jest legalna może w konsekwencji doprowadzić do obejścia ustawy – co już zgodne z prawem nie jest  – jeżeli dokonywaniu tej czynności przyświecają złe zamiary. 

Z reguły przekształcenie spółki powiązane jest z rozwojem przedsiębiorstwa, zmiany zakresu jej działalności, większej liczby kontrahentów i zawieranych umów, wzrostu renomy i pozycji na rynku, ale także samej woli przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej w formie spółki kapitałowej lub osobowej. Wtedy skutki podatkowe mają głównie charakter poboczny wynikający z powszechnie obowiązujących przepisów, nad którymi przeważają okoliczności stricte biznesowe i gospodarcze.
W innym wypadku, jeśli podatnik zaplanuje czynności, które spełnią definicję schematu, to powinien o nich zaraportować do szefa KAS.

Wyliczone wyżej czynniki mają znaczenie pierwszoplanowe przy ocenie kryterium głównej korzyści, które jeżeli nie zostanie spełnione nie doprowadzi do powstania obowiązku zaraportowania schematu podatkowego. Wyznacznikiem schematu podatkowego w pierwszej kolejności jest bowiem właśnie to  kryterium. Oszczędność podatkowa musi być co najmniej jedną z głównych korzyści, która nie zostałaby osiągnięta przy innym, alternatywnym i zarazem racjonalnym sposobie postępowania.

Często plan działania mający związek z przekształceniem spółki zostaje przedstawiony przez doradcę podatkowego, adwokata czy radcę prawnego, którzy jako promotorzy będą w pierwszej kolejności zobowiązani do zaraportowania schematu podatkowego. Jest to jednak temat na osobny artykuł.

Reasumując, można stwierdzić, że o ile przekształcenie nie ma na celu uniknięcia opodatkowania, tylko stoją za nim okoliczności biznesowe, to nie będzie schematem podatkowym. Pamiętać jednak należy, że przekształcenie może się stać takim schematem, jeżeli stanowi jeden z etapów czynności zmierzających do uniknięcia opodatkowania. Każdorazowo należy rozpatrywać tą kwestię indywidualnie i podchodzić do niej bardzo ostrożnie, z uwagi na wysokie kary pieniężne przewidziane w przepisach karnoskarbowych. W takich sytuacjach przydatna może się okazać pomoc wyspecjalizowanej kadry doradców jaką dysponujemy w naszej kancelarii. W razie jakichkolwiek wątpliwości w zakresie tego czy podejmowane przez Ciebie działania są zgodne z prawem, skontaktuj się z Nami.

 

 

Zapisz się do naszego newslettera

Rozwiązałeś swój problem?

Podpowiemy Ci co należy zrobić.
Ciekawe rozwiązania bezpłatnie wprost na Twój email